Triệu chứng chàm khô tróc vảy và cách điều trị

Chàm khô tróc vảy có tổn thương lâm sàng là tình trạng da khô ráp, sần sùi, nứt nẻ, bong tróc kèm đau rát và ngứa ngáy. Cơ chế bệnh sinh có mối liên hệ mật thiết giữa yếu tố cơ địa cộng hưởng với các tác nhân bên trong và bên ngoài. Điều trị bệnh lý này chủ yếu là sử dụng thuốc và chăm sóc da đúng cách.

chàm khô tróc vảy
Bệnh chàm khô tróc vảy là gì?

Chàm khô tróc vảy là gì? Có lây không?

Bệnh chàm khô tróc vảy là một dạng biểu hiện của bệnh chàm khô. Thuật ngữ này đề cập đến tổn thương da ở lớp thượng bì, điển hình bởi triệu chứng khô ráp, tróc vảy, nứt nẻ và ngứa ngáy.

Tương tự các loại chàm khác, chàm khô tróc vảy có tiến triển mãn tính, khó điều trị và dễ tái phát. Bệnh gây ảnh hưởng đến những vùng da có mật độ tiếp xúc thường xuyên như gót chân, ngón chân, lòng bàn tay và ngón tay.

Căn nguyên của bệnh rất phức tạp, có liên quan đến yếu tố miễn dịch dưới tác động của các tác nhân bên ngoài và bên trong cơ thể. Bệnh không có khả năng lây nhiễm – ngay cả khi tiếp xúc trực tiếp lên tổn thương da nhưng có nguy cơ di truyền từ cha mẹ sang con cái.

Hiện nay chưa có biện pháp điều trị dứt điểm bệnh chàm nói chung và chàm khô tróc vảy nói riêng. Mục đích chính của việc điều trị là giảm tổn thương da, cải thiện triệu chứng cơ năng, duy trì bệnh ở giai đoạn ổn định và ngăn ngừa tổn thương thứ phát.

Triệu chứng của bệnh chàm khô tróc vảy

Chàm khô tróc vảy có triệu chứng điển hình và tương đối đồng nhất ở các trường hợp nhiễm bệnh. Mức độ triệu chứng có xu hướng tăng lên vào mùa thu – đông do độ ẩm trong không khí xuống thấp.

bệnh chàm khô tróc vảy
Triệu chứng thường gặp của bệnh chàm khô tróc vảy là tình trạng da khô, ngứa và nứt nẻ

Các triệu chứng thường gặp của bệnh chàm khô tróc vảy, bao gồm:

  • Nền da khô, bong tróc vảy trắng, nứt nẻ và dày sừng
  • Một số trường hợp xuất hiện các ban dát màu hồng hoặc đỏ sau khi vảy bong bị tróc
  • Ở những trường hợp bị nứt nẻ nặng, da có thể bị chảy máu và đau rát
  • Tổn thương xảy ra chủ yếu ở lòng bàn chân, ngón chân, gót chân, lòng bàn tay và ngón tay
  • Thường gây ngứa ngáy âm ỉ đến dữ dội

Nếu có tổn thương thứ phát (chủ yếu là bội nhiễm da), vùng da bị ảnh hưởng có thể bùng phát một số triệu chứng khác như da đỏ, sưng nề, nóng rát, có mụn mủ, gây sốt và đau nhức.

Nguyên nhân gây chàm khô tróc vảy

Căn nguyên của bệnh chàm và chàm khô tróc vảy được nghiên cứu trong thời gian dài. Tuy nhiên đến nay các nhà khoa học vẫn chưa thể xác định nguyên nhân cụ thể gây bệnh. Thông qua nghiên cứu về dịch tễ, mô bệnh học,… nhận thấy cơ chế phát bệnh có liên quan đến một số nguyên nhân và yếu tố rủi ro như:

triệu chứng chàm khô tróc vảy
Các triệu chứng chàm khô tróc vảy có thể bùng phát khi tiếp xúc với xà phòng và hóa chất
  • Yếu tố di truyền: Yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng đối với bệnh chàm khô tróc vảy và một số vấn đề da liễu khác. Cơ chế di truyền chưa được làm rõ nhưng có liên quan đến cơ địa nhạy cảm, thiếu hụt filaggrin ở lớp sừng, tính chất da,…
  • Thời tiết: Thời tiết khô lạnh có thể khiến da mất độ ẩm, có xu hướng bong tróc, dày sừng và ngứa ngáy. Vì vậy bệnh chàm khô tróc vảy thường bùng phát mạnh vào thời điểm nhiệt độ và độ ẩm xuống thấp.
  • Tiếp xúc với dị nguyên: Các dị nguyên như hóa chất, xà phòng, xăng dầu,… có thể làm giảm độ ẩm, tăng tính thấm tế bào và gây suy giảm sức đề kháng của da. Tác động này kích thích cơ chế miễn dịch và gây bùng phát các triệu chứng của bệnh.
  • Rối loạn chuyển hóa: Nghiên cứu mô bệnh học cho thấy, bệnh chàm khô tróc vảy có thể là hệ quả do rối loạn chuyển hóa da. Hiện tượng này khiến tế bào sừng tăng sinh quá mức, khiến da khô, bong tróc, nứt nẻ và ngứa ngáy.

Ngoài ra tiến triển của bệnh còn chịu ảnh hưởng của một số yếu tố khác như xúc động, căng thẳng thần kinh, ma sát, dị ứng, hệ miễn dịch suy giảm,…

Da tróc vảy do chàm khô có sao không?

Chàm khô tróc vảy là bệnh da liễu mãn tính, dễ tái phát nhưng chưa thể chữa trị dứt điểm. Bệnh lý này chỉ gây thương tổn ngoài da, không ảnh hưởng đến chức năng nội tạng và sức khỏe tổng thể.

Tuy nhiên do đặc tính ngứa ngáy kéo dài, da nứt nẻ, chảy máu và đau rát, bệnh có thể gây ra một số ảnh hưởng như:

  • Ảnh hưởng đến thẩm mỹ: Chàm khô tróc vảy có thể khiến da bị khô ráp, sần sùi, thâm sạm và bong tróc kéo dài. Tình trạng này ảnh hưởng không nhỏ đến thẩm mỹ và ngoại hình.
  • Rối loạn giấc ngủ: Triệu chứng ngứa do bệnh chàm khô có xu hướng bùng phát mạnh vào ban đêm, gây mất ngủ, khó ngủ và ngủ chập chờn. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến hiện tượng rối loạn giấc ngủ, khiến cơ thể uể oải và suy nhược.
  • Chàm khô bội nhiễm: Chàm khô bội nhiễm xảy ra khi vi khuẩn (tụ cầu khuẩn) xâm nhập vào tổn thương da thông qua vết cào, nứt nẻ và gây nhiễm trùng. Biến chứng này không chỉ gây ra các triệu chứng tại chỗ mà còn làm tăng thân nhiệt, gây đau nhức và mệt mỏi.

Chàm khô tróc vảy là bệnh da liễu dai dẳng, có xu hướng phát triển suốt đời và tương đối lành tính. Tuy nhiên nếu không kiểm soát, tổn thương da và các triệu chứng cơ năng của bệnh có thể ảnh hưởng đến ngoại hình, chất lượng học tập, làm việc và giấc ngủ.

Cách điều trị bệnh chàm khô tróc vảy phổ biến

Mục tiêu chính của việc điều trị chàm khô tróc vảy là cải thiện triệu chứng, ngăn ngừa tổn thương thứ phát và nâng cao chất lượng cuộc sống. Các biện pháp điều trị thường được áp dụng, bao gồm:

1. Dưỡng ẩm và chăm sóc da

Da mất nước là yếu tố kích thích cơ chế miễn dịch và gây bùng phát bệnh chàm khô tróc vảy. Do đó để làm giảm thương tổn da, bạn nên:

triệu chứng chàm khô tróc vảy
Nên dưỡng ẩm da từ 2 – 4 lần/ ngày nhằm cải thiện tình trạng da khô ráp, nứt nẻ và sần sùi
  • Sử dụng các loại kem dưỡng có kết cấu đặc từ 2 – 4 lần/ ngày nhằm giữ ẩm cho da, giảm tình trạng mất nước và tăng sinh tế bào sừng.
  • Có thể mang vớ, mặc quần áo ấm và mang bao tay để hạn chế hiện tượng thoát hơi nước khi nhiệt độ và độ ẩm giảm thấp.
  • Song song với việc dùng kem dưỡng, nên duy trì độ ẩm cho da bằng cách uống nhiều nước và dùng máy tạo độ ẩm khi cần thiết.
  • Tuyệt đối không gãi cào và làm tăng ma sát lên da. Tác động cơ học không chỉ khiến da chảy máu, nứt nẻ nặng mà còn tăng nguy cơ bội nhiễm.
  • Tránh sử dụng các sản phẩm làm sạch chứa nhiều xà phòng và có độ pH cao. Những sản phẩm này có thể làm mất màng lipid trên da, khiến da mất nước và khô ráp.

2. Sử dụng thuốc điều trị

Kem dưỡng ẩm và các biện pháp chăm sóc da chỉ có tác dụng làm giảm mức độ tổn thương và ngăn ngừa triệu chứng lan rộng. Vì vậy bạn nên sử dụng đồng thời với các loại thuốc điều trị nhằm giảm viêm, ngứa ngáy và cải thiện bề mặt da.

triệu chứng chàm khô tróc vảy
Thuốc điều trị chàm khô tróc vảy bao gồm thuốc corticoid, kháng histamine H1, kháng sinh,…

Các loại thuốc được sử dụng trong điều trị chàm khô tróc vảy, bao gồm:

  • Thuốc bôi chứa corticoid: Corticoid là hoạt chất chống viêm và kháng dị ứng mạnh. Sử dụng thuốc giúp giảm phù nề, ngứa và giảm mức độ tổn thương da. Tuy nhiên thuốc có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nên chỉ được sử dụng ở phạm vi nhỏ trong tối đa 14 ngày.
  • Thuốc bôi chứa axit salicylic: Axit salicylic có tác dụng bạt sừng, làm giảm tình trạng tróc vảy và sần sùi ở vùng da bị chàm khô. Ngoài ra, hoạt chất này còn giúp sát trùng da nhẹ và giảm nguy cơ bội nhiễm do nấm.
  • Thuốc bôi ức chế calcineurin: Thuốc ức chế calcineurin được dùng xen kẽ với thuốc bôi corticoid nhằm giảm thiểu các rủi ro phát sinh. Nhóm thuốc này tương đối an toàn và có thể dùng cho trẻ từ 2 tuổi trở lên. Thuốc có tác dụng biệt hóa tế bào và ức chế quá trình tăng sinh tế bào thượng bì da.
  • Thuốc kháng histamine H1: Ngứa ngáy là triệu chứng cơ năng điển hình của bệnh chàm – eczema nói chung và bệnh chàm khô tróc vảy nói riêng. Để làm giảm triệu chứng này, bạn có thể dùng một số loại thuốc kháng histamine H1 như Chlorpheniramine, Cetirizine, Loratadine, Diphenidramine,…
  • Các loại thuốc khác: Ngoài ra ở từng trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định phối hợp với một số loại thuốc khác như kháng sinh, kháng nấm, thuốc giảm đau và corticoid đường uống.

3. Dùng nguyên liệu tự nhiên

Chàm khô phát triển xen kẽ giữa giai đoạn bùng phát mạnh và giai đoạn thuyên giảm. Ở giai đoạn thuyên giảm, thương tổn da thường có mức độ nhẹ, ít gây đau và ngứa.

chàm khô tróc vảy là gì
Axit béo và axit lauric trong dầu dừa giúp dưỡng ẩm, củng cố hàng rào bảo vệ da

Trong giai đoạn này, bạn có thể tận dụng một số nguyên liệu tự nhiên để cải thiện như:

  • Dầu dừa: Thoa dầu dừa lên vùng da bị ảnh hưởng từ 2 – 3 lần/ ngày có thể làm giảm tình trạng tróc vảy, nứt nẻ và phục hồi hàng rào bảo vệ da. Các axit béo trong nguyên liệu này còn giúp ngăn ngừa tình trạng mất nước và củng cố màng lipid. Bên cạnh đó, dầu dừa còn chứa axit lauric có tác dụng ức chế nấm men và vi khuẩn gây bệnh trên da.
  • Ngâm rửa với bột yến mạch: Bột yến mạch chứa avenanthramides có tác dụng chống oxy hóa, giảm viêm và ngứa nhẹ. Bên cạnh đó, axit furelic trong nguyên liệu này còn thúc đẩy quá trình tái tạo da và điều hòa cơ chế miễn dịch.
  • Dùng gel nha đam: Nha đam chứa nhiều nước, axit amin và polyphenol. Sử dụng gel nha đam lên vùng da bị ảnh hưởng từ 2 – 4 lần/ ngày giúp dưỡng ẩm da, làm dịu hiện tượng viêm và tái tạo các tế bào hư hại.

Mẹo chữa bệnh chàm khô tróc vảy bằng nguyên liệu tự nhiên có độ an toàn cao và dễ thực hiện. Tuy nhiên các mẹo chữa này chỉ hỗ trợ làm giảm tổn thương và cải thiện một số triệu chứng cơ năng. Vì vậy trong giai đoạn bệnh bùng phát mạnh, nên thăm khám và sử dụng thuốc điều trị để tránh tình trạng bệnh trở nặng và phát sinh biến chứng.

Phòng ngừa chàm khô tróc vảy bằng cách nào?

Chàm khô tróc vảy có xu hướng tái phát nhiều lần, gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống. Vì vậy ngoài các biện pháp điều trị, bạn cần kết hợp với một số cách phòng ngừa như:

bệnh chàm khô tróc vảy
Thận trọng khi dùng sơn móng tay và trang sức bằng kim loại
  • Dưỡng ẩm và chăm sóc da đúng cách.
  • Không tiếp xúc với hóa chất, xà phòng, dung môi công nghiệp, nọc độc côn trùng,… Nếu phải tiếp xúc với dị nguyên, nên sử dụng bao tay cao su để tránh gây tổn thương da và tái phát bệnh.
  • Hạn chế hút thuốc lá, thức khuya và căng thẳng. Các thói quen này có thể tác động xấu đến sức khỏe, gây suy giảm miễn dịch và tăng nguy cơ bùng phát bệnh.
  • Tránh dùng sơn móng tay hoặc đeo trang sức kim loại.
  • Tránh các tác động cơ học lên da ma sát mạnh, chà xát, gãi cào, nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh.
  • Uống 2 lít nước/ ngày và bổ sung các loại thực phẩm tốt cho da như rau xanh, trái cây, ngũ cốc, cá,…
  • Tắm nắng từ 5 – 10 phút trong khung giờ 6:00 – 9:00. Ánh nắng mặt trời có thể điều hòa hoạt động miễn dịch và ức chế tăng sinh tế bào sừng.

Bệnh chàm khô tróc vảy không chỉ khiến da khô, tróc vảy, nứt nẻ, chảy máu mà còn gây ngứa ngáy và đau rát kéo dài. Nếu không điều trị, chăm sóc và chủ động phòng ngừa, tổn thương da có thể lan rộng, tăng nguy cơ bội nhiễm và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Tham khảo thêm: Bệnh chàm khô đầu ngón tay – Cách chăm sóc, điều trị

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *